Nükleer enerjide yerli yakıt toryum

Nükleer enerjide yerli yakıt toryum

TÜBA’nın 2018 yılında Ankara Hacettepe Üniversitesi’nde düzenlenen TÜBA Nükleer Enerji Paneli’nde ele alınan konuları taşıyan Nükleer Enerji Raporu, 2 buçuk yıl daha sonra yayımlandı. Türkiye’de nükleer enerji potansiyeli ve yatırımları, milli ve milletlerarası uygulamalar, yapımı süren Akkuyu ve Sinop’ta kurulacak nükleer santraller için gerçekleştirilen çabalara ayrıntılı olarak yer bahşedilen raporda, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi’nden fizikçi Prof. Dr. Saleh Sultansoy’un, ‘Yeşil Nükleer Güç Kaynağı Toryum’ sunumu da yer aldı.

ÖNÜMÜZDEKİ 10-15 YILDA TİCARİLEŞECEK

Son yıllarda toryumun nükleer yakıt olarak kullanımıyla ilgili çalışmaların hız kazandığı belirtilmiş raporda, birçok ülkede milli programlar başlatıldığı ve milletlerarası işbirliği oluşturulduğu kaydedildi. Geleneksel reaktörlerde kullanılan yüzde 95 civarındaki toryumun önümüzdeki 5-10 yılda, daha güvenilir erimiş tuz reaktörlerinin (Molten Salt Reactor-MSR) 10-15 yılda, esas yeşil nükleer enerji temin edecek hızlandırıcı sürümlü sistemlerin (Accelerator Driven System-ADS) 15-20 yılda ticarileşeceğinin öngörüldüğüne işaret edildi.

REZERVİMİZ BİN YILLAR BAŞTAN BAŞA YETER

Raporda, ülkemiz toryum rezervlerinin bin yıllar boyunca enerji ihtiyacını karşılamaya tatmin edici olduğu vurgulandı. bu nedenle toryumla ilgili 2003 yılından itibaren kabul edilen Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu (BTYK) kararlarının acil olarak uygulanması istendi. Bu çalışmaların ülkemizde başlatılarak uluslararası işbirliklerine katılımın elzem olduğu açıklandı.

TORYUM YAKIT NASIL KULLANILABİLİR?

Toryumun nükleer yakacak olarak kullanılabilmesi için fisil izotoplar olan Uranyum-235 ya da Plütonyum-239 ile beraber kullanılabileceği belirli raporda, günümüzde toryumun nükleer yakıt olarak kullanılması çalışmaları yapıldığı, geleneksel teknolojilere dayalı toryum yakıtlı reaktörlerin 5-10 sene içinde ticarileşeceği belirtildi. ABD, AB, Çin ve Hindistan öncelikle edinmek üzere birçok ülkede özel olarak toryum kullanımına yönelik MSR teknolojisi geliştiği, bu reaktörlerin 2020’li yıllarda enerji üretiminde planlandığı açıklandı.

TÜRKİYE, EN KISA ZAMANDA ÇALIŞMALARINI BAŞLATMALI

Raporda, Türkiye’nin de en kısa zamanda MSR çalışmalarını başlatması gerektiği vurgulandı. Uranyumla kıyaslandığında, toryum-uranyum girift yakıtların daha eksik plütonyum ve uzun ömürlü nükleer atık ürettiği, bu yakıtların yüksek yanma oranında çalışabileceği ve bunun da yakıtın reaktörde kalma süresini aynı zamanda yakacak tekrar yükleme periyodunu uzatarak tesis kapasite faktörünün artmasına sebep olduğu anlatıldı. Ülkemizdeki yüksek toryum rezervleri göz önüne alınırsa bu alandaki teknolojilere yönelmenin enerji alanında dışa bağımlılığı büyük ölçüde azaltacağı kaydedildi.

TAM ANLAMIYLA YEŞİL NÜKLEER ENERJİ

Toryumun Hızlandırıcı Sürümlü Sistemler (HSS) ile kullanıldığında ‘Yeşil Nükleer Enerji’ye tekabül ettiğine sinyâl edilen raporda, bu sistemlerde zararlı nükleer atık miktarının geleneksel reaktörle oranla fazla daha düşük olduğu kaydedildi. Bu sistemlerin en kayda değer özelliğinin ise zenginleştirilmiş uranyum ya da plütonyum kullanmadan çalışmaları ve geleneksel reaktörlerden meydana çıkan uzun ömürlü atıkların yakılmasına olanak sağlamaları olduğu belirtildi. Raporda, “Bu bağlamda en kısa zamanda Ulusal Proton Hızlandırıcısı Laboratuarımızı kurmalıyız. Aynı teknoloji gelişmiş ülkelerde en etkin kanser çare yöntemi olarak kullanılmaktadır. HSS’lerin 15-20 yıl içinde ticarileşmesi öngörülüyor” denildi.

TÜRKİYE REZERVİ DÜNYADA İKİNCİ

OECD Nükleer Enerji Ajansı ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı raporlarına tarafından dünya genelindeki 6,7 milyon tonluk toryum rezervinin yüzde 11’inin Türkiye’de olduğu belirtilerek, bu oranla dünya genelinde ikinci sırada olan Türkiye’nin muhakkak toryum rezervinin bin yıllar her tarafinda tüm enerji gereksinimini karşılar boyutta olduğu açıklandı.

TORYUM ENERJİ KAYNAĞI KABUL EDİLDİ

Türk bilim insanlarının toryum yakıtlı HSS ile ilgili çalışmalara 1997 yılında Nobel ödüllü Prof. Rubbia’nın CERN’de yapılan çalışmaları iletmesiyle başladığı ve 1998 yılında TAEK başkanlığına data notu sunularak, sonrasındaki incelemeler şöyle sıralandı;

2001’de 1’inci Milli Parçacık Hızlandırıcıları ve Uygulamaları Kongresi’nde HSS ile ilgili birkaç sunum yapıldı, 2003’te Türk Fizik Derneği, DPT ve TAEK desteğiyle Eskişehir’de ‘Toryum Yakıtlı Nükleer Teknolojiler Çalıştayı’ düzenlendi ve sonuçları Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’ndaki toplantıda irdelendiği anlatıldı. Ardındaki Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu’nda ‘Toryumun Enerji Kaynağı Olarak Potansiyelinin Araştırılması’ başlıklı karar kabul edildi.

NÜKLEER SANTRAL YAKITINDA DIŞA BAĞIMLILIK

Raporda, Akkuyu ve Sinop nükleer santral projelerinde nükleer yakıtın dıştan tedariki sebebiyle Türkiye’nin dışa bağımlılığının devam etmesinin söz konusu olacağı belirtilerek, şu öneri sunuldu:

“Fakat nükleer programın sürdürülebilirliği açısından ülkenin toryum ve uranyum rezervlerinin yeni yöntemlerle baştan belirlenmesi, nükleer yakıt üretimine ilişkin incelemeler yapılması ve yakacak üretim teknolojisinin hükümetler arası anlaşmalar çerçevesinde transferi siklet talep etmektedir. Bu Nedenle en azından nükleer program kapsamında kurulacak yeni nükleer zor santrallerinin yakıtının temininde dışa bağımlılığın önüne geçilebilir.”

TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Saleh Sultansoy ise Akkuyu projesindeki ilerleme sebebiyle toryumun yakıt olarak kullanımının bundan böyle olası olmadığını, ancak Sinop’taki proje ve ardından planlanan yeni nükleer santral projeleri için mutlaka toryum kullanımına imkan sağlayacak teknolojilerin seçilmesi gerektiğini söyledi.

Add a Comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

bahçelievler escort İstanbul escort beylikdüzü escort avcılar escort esenyurt escort beylikdüzü escort ataşehir escort ankara escort bayan